خروج آمریکا از برجام؛تشدید بحران  وجنگ درمنطقه است، هیچ نیروی ترقیخواهی نمیتواند از آن استقبال کند!

علی دماوندی

سرانجام پس از چند ماه تهدیدهای مکرر؛ دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا اعلام کرد که کشورش رسما از توافق هسته‌ای میان ایران و شش قدرت جهانی خارج خواهد شد. او فرمانی را امضا کرد که بنا بر آن تحریم‌های هسته‌ای ایران که بر اساس برجام تعلیق شده بودند، طی یک دوره زمانی برمی‌گردند..

تصمیم ترامپ واکنشهای مخالفت آمیز و انتقادی زیادی را در میان متحدین و مخالفان دولت آمریکا به دنبال داشت. دولت روسیه یکی از امضا کنندگان اصلی این توافقنامه در واکنش به این تصمیم دولت آمریکا طی بیانیه ای اعلام کرد: "خروج امریکا از برجام بی‌اعتنایی توهین‌آمیزی به قواعد بین‌المللی" است. روسیه ضمن محکوم کردن تصمیم رئیس جمهوری آمریکا برای خارج کردن کشورش از برجام گفته است: "این تازه‌ترین گواه بر این است که آمریکا قابلیت مذاکره کردن را ندارد". فرانسه، بریتانیا و آلمان اعلام کرده اند که از تصمیم آمریکا برای ترک برجام متاسف هستند" ودر بیانیه‌ای مشترک بر ادامه تعهد خود به توافق هسته‌ای ایران تاکید کردند. در این بیانیه آمده است: "ما ایران را ترغیب می‌کنیم که خویشتنداری نشان دهد. ایران باید به تعهداتش در توافق پایبند باشد و بدون تاخیر و به طور کامل همکاری کند. خروج امریکا از برجام با حمایت اسراییل وعربستان سعودی وامارات متحده  وبحرین مواجه شده است.اسراییل اشکارا از جنگ علیه ایران حمایت کرده وبرای چندمین بار مناطقی از سوریه را بمباران کرده است وگفته است که حضور ایران را در سوریه ولبنان تحمل نخواهد کرد!.

 باراک اوباما که امضای توافقنامه برجام در دوره ریاست جمهوری وی صورت گرفته بود،  بر علیه این تصمیم و در دفاع از برجام گفت: "برجام فقط یک توافق دو جانبه میان دولت آمریکا و ایران نیست بلکه بعد از سالها تلاش برای کسب حمایت متحدانمان میان آمریکا، بریتانیا، فرانسه، آلمان، چین و روسیه، اتحادیه اروپا در یک طرف و ایران در سوی دیگر امضا شده است. برجام بر اساس اطمینان تنظیم نشده و برای همین نظام جامعی برای نظارت بر ایران و تاسیسات آن در برجام لحاظ شده است. این توافقنامه توانسته است برنامه هسته‌ای ایران را به طور چشم‌گیری به عقب بازگرداند. بدون برجام، آمریکا در نهایت باید با دو گزینه روبرو شود؛ ایران هسته‌ای و یا جنگ در خاورمیانه!"

حسن روحانی، رئیس جمهوری اسلامی در واکنش به سخنان دونالد ترامپ گفته است که  "با وجود خروج آمریکا از توافق هسته‌ای، ایران فعلا از آن خارج نخواهد شد تا پیامدهای تصمیم آمریکا را ارزیابی کند" .این درحالیست که  محمد جواد ظریف گفته است که" خروج امریکا از این توافق عیرقانونی است وباید تلاشهای دیبلماتیکی را پیش برد تا بررسی کنیم آیا سایر شرکای برجام قادر هستند که منافع کامل این توافق را برای ایران تضمین کنند. پاسخ ما منوط به نتیجه این بررسی است".

تاثیرات مخرب برقراری مجدد تحریمهای آمریکا بر اقتصاد ایران در نتیجه خروج این کشور از برجام انکار ناپذیر است. ادعاهای روحانی مبنی بر اینکه مردم نگران تبعات اقتصادی این تصمیم بر زندگی روزمره شان نباشند؛ بدون محتوا تر از آن است که کسی را بفریبد. سقوط سرسام آور ارزش ریال، افزایش قیمت بسیاری از اقلام اساسی،بستن بسیاری از پروژه های عمرانی وتولیدی ِتنها قبل از اعلام خروج اتفاق افتاده است. در این باره خبرگزاری فرانسه در یک ارزیابی از نتایج اقتصادی فوری خروج آمریکا از توافقنامه برجام نوشته است : «قبل از آنکه هیچ نوع تحریمی هم اعمال شده باشد؛ تاثیرات روانی تهدیدات آمریکا مبنی بر خروج از برجام؛ نتایج بی ثبات کننده ای بر اقتصاد ایران داشته است. از جمله کاهش ۴٠ درصدی ارزش پول رسمی ایران در مقابل دلار و فرار بین ۱۰ تا ۳۰ میلیارد دلار سرمایه از کشور طی هفته های اخیر بوده است. در اولین ساعتها ُپس از این تصمیم، وزیر دارایی آمریکا می گوید تحریم های ایران، نود و 180 روز بعد دوباره باز خواهند گشت. این تحریم ها از جمله شامل تحریم‌های نفتی، فروش هواپیما و تحریم‌های ارزی هم می‌شود.در همین راستا  مجوز فروش ایرباس و بوئینک طی 90 روز لغو خواهد شد.  مشاور امنیت ملی آمریکا گفته که در فرصت باقی مانده تا شروع دوباره تحریم‌ها، شرکت‌های خارجی فرصتی مناسب دارند تا به روابطشان با ایران پایان دهند.

بر همگان آشکار است که توافقات ژنو ، نمیتوانست بدون حضور وهدایت دولت اوباما به انجام رسد. توافق برجام ،بدون دخالت ورهبری دولت آمریکا امکان ناپذیر بود. هرگونه لغو تحریمها ِهرگونه قراردادهای بزرگ اقتصادی‌، نمیتوانست ونمیتواند بدون درنظر گرفتن امپراطوری دلار انجام شود. دقیقا به همین خاطر با خروج آمریکا از این توافقنامه در واقع پایه اصلی آن فروریخته است. دولتهای اروپائی علیرغم اظهارات تند و انتقاد آمیزشان از تصمیم دولت آمریکا؛ در نهایت مصالح سیاسی و اقتصادی خود را در تبعیت از سیاستهای آمریکا می یابند. از اینرو روشن است که جمهوری اسلامی در نتیجه این تصمیم دولت آمریکا تحت فشارهای اقتصادی جدیدی قرار خواهد گرفت. اما همانطوریکه در گذشته هم شاهد بوده ایم ؛ دود این فشارهای اقتصادی در عین حال در دو جهت به چشم مردمان ایران خصوصا کارگران و اقشار تهیدست و محروم جامعه خواهد رفت. از یک جهت موجب گسترش فقر؛ گرانی؛ بیکاری و تحمیل وضیعت فلاکت بارتری بر اکثریت جامعه ایران خواهد شد و از سوی دیگر مجال فریبکاری بیشتری برای توجیه این وضعیت به جمهوری اسلامی خواهد داد. این شرایط در عین حال بر سطح و عمق مبارزات مردم تاثیر منفی خواهد داشت. چنانچه شاهد بودیم با توافقنامه برجام و رفع تحریم ها مبارزات واعتراضات کارگری و توده ای رشد وگسترش بیشتری پیدا کرد و نمونه بارز و اوج آنرا در خیزش توده ای دیماه همزمان در نزدیک به صد شهر ایران دیدیمز

تحریم ها و فشارهای اقتصادی و تهدیدهای نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی؛ طی چند دهه اخیر عملا به بقای جمهوری اسلامی خدمت کرده است. دولت آمریکا به هیج وجه خواهان آن نیست که جمهوری اسلامی از طریق قیام و انقلاب مردم سرنگون شود. ترامپ و تیم او در حاکمیت دولت آمریکا تنها می خواهند زیاده خواهی های منطقه ای جمهوری اسلامی را مهار کنند. بدون شک آنها در راستای منافع سیاسی  واقتصادی استراتژیکشان در منطقه عمل میکنند. این منافع در راستای حفط امنیت اسراییل، حفظ وکسترش نفوذ بلوک امپریالیستی در خاورمیانه وتسلط بر منابع آن است. شکست انقلاب ۵۷ واستقرار جمهوری اسلامی‌و بقای آن؛ در چهار دهه گذشته،بیش از هر چیز به مداخله وحضور نظامی ایالات متحده در خاورمیانه یاری رسانده، مسابقه تسلیحاتی در منطقه را تشدید کردهُ جنگی فاجعه بار را برمنطقه تحمیل کرده، جنکها ودرگیریهای مذهبی وفرقه ای  را دامن زده وارتجاع اسلامی را در ابعادی گسترده برای عقب راندن نیروی ترقیخواهی و مدنیت وازادیخواهی تقویت کرده ، محیط زیست منطقه را بشدت آسیب زده، به جنبش رهایبخش خلقهای خاورمیانه خصوصا مردم فلسطین ضربه زده وبه مانعی جدی برای حق تعیین سرنوشت مردمان خاورمیانه تبدیل شده است. همراهی بخشهایی از بخشهائی از اپوزسیون بورژوائی جمهوری اسلامی با سیاستهای دولت آمریکا بر علیه رژیم ایران؛ تنها خوشباوری وخود فریبی ساده لوحانه ای نیستِ، بلکه همراهی با جنایت وجنگ طلبی وویرانگری سازمانیافته ای است که تبهکاران بین المللی  ،منطقه  خاورمیانه را به کشتارگاه انسان وانسانیت وویرانکده ای فاجعه بار سوق داده اند. تجربه عراق وسیاست تحریم های بین المللی علیه آن وقربانیان نیم میلیونی تحریمها و سپس اشغال وویرانی این کشورُ، تجربه افغانستان وسوریه ولیبی وسومالی ویمن ،همه وهمه د رمقابل ماست . باید به سیاست  سلطه طلبی وزور گویی امپریالیستی ،نه گفت. باید در کنار مردمان ایران ،برای سازمان دادن انقلاب مردمان ایران  و یزیرکشیدن این رژیم جنایت وتباهی اقدام کرد. جنبش دیماه ۹۶ را باید در ابعادی گسترده تر وسازمانیافته تر وپیگیرتر بمیدان آورد. اینجاست جایی که نیروی رادیکال وترقیخواه وانساندوست باید بایستد. بی شک جنگ وبحران، منطقه مارا ویرانترومردمان ایران وخاورمیانه  را از تعیین سرنوشت خویش محروم میکند ومانع از تلاش مستقل وآزادانه زنان ومردان منطقه ما میشود . آینده بهتر برای مردمان ایران جز از طریق عمل مستقیم مرىمان ايران،کارگران ،معلمان،پرستاران،بیکاران،زنان ،جوانان،مدافعین حقوق کودک، مدافعین حقوق انسانی،فعالان مدنی وصنفی واجتمایی وزیست محیطی تامین نخواهد شد باید برای همبستگی وسازمانیافتگی این نیرو یاری رسانیم!.